Bij de opening van een nieuwe Carrefour-vestiging in Brugge (de grootste van het land) stonden de vakbonden op hun achterste poten. Het personeel kreeg heel slechte arbeidsvoorwaarden. Tot dertig procent minder loon dan in andere vestigingen, heel flexibele werkuren, veel zaterdag-, en zondagswerk dat minder betaald werd dan elders etc... Dat kon allemaal omdat de vestiging in een zogezegde 'toeristische zone' ligt; dan kan men een ander paritair comité laten gelden. Het is te zeggen voor kleine handelszaken... Juridisch bestaat die Carrefourvestiging uit diverse kleine afdelingen. En bovendien is het natuurlijk ook zever dat die terreinen die in een industriezone liggen in het Noorden van Brugge, 'toeristisch gebied' zouden zijn.

Toeristische truuk
Maar die 'toeristische truuk' wordt zo'n beetje overal in Vlaanderen toegepast. Het volstaat min of meer dat het gemeentebestuur die zone 'als toeristisch' klasseert om er voor te zorgen dat de wetgeving met betrekking tot zondagswerk e.d.m. er niet meer gelden. Die bepaling dat er in toeristische zone's andere wetten gelden, was bedoeld voor streken als bijvoorbeeld de kust... maar wellicht was die écht bedoeld om liberale achterpoortjes mogelijk te maken... en zo blijkt maar steeds; dus ook in Brugge. Maar soit.

Precedent
De vakbonden wilden niet laten begaan; vooral ook omdat ze vreesden dat het zou dienen als precedent waarmee het statuut van winkelbedienden elders onder druk zou kunnen worden gezet. Ze organiseerden een blokkade. Daarop trok de Carrefourdirectie naar de rechter en liet de stakersposten verbieden. Er kwamen ook dwangsommen van 1000 euro per klant en per werkwillige die de toegang zou worden ontzegd.
Het zorgde voor een kettingreactie. Tijdens verschillende weekends probeerden de vakbonden op diverse plaatsen in heel het land de toegang tot Carrefourwinkels te blokkeren. Daarop volgden steeds weer gerechtelijke uitspraken die zulks verbieden; en dwangsommen. Al moet gezegd dat er toch één rechter was geweest die niet wilde ingaan op het verzoek van de Carrefour.

Herenakkoord
Ondertussen is het geschil bij Carrefour-Brugge bijgelegd. Er kwam een bemiddeld compromis uit de bus. Maar de vakbonden waren daarom nog niet minder verbolgen over de handelswijze van Carrefour om steeds naar de rechter te stappen. Dat schendt immers het 'herenakkoord' tussen werkgevers en vakbonden om geen sociale conflicten voor de rechtbank uit te vechten.
Maar het kwaadst waren de vakbonden nog over het feit dat het iedere keer om eenzijdige verzoekschriften ging. Bij zo'n verzoekschrift, dat alleen maar bij hoogdringendheid kan, wordt de tegenpartij -in dit geval de vakbonden- niet gehoord.
De vakbonden spanden daarom ook verzet aan tegen die uitspraken en argumenteerden dat hun acties gerechtvaardigd waren in een dergelijk sociaal conflict en dat er van 'hoogdringendheid' geen sprake kan zijn geweest omdat de acties tijdig vooraf waren aangekondigd. En ze kregen gelijk; alvast van de rechter in Veurne.

Systematiek
Als alle werkgevers zo blij zijn met de démarges van Carrefour in deze, valt te betwijfelen. Er zijn er wellicht die beseffen dat een 'herenakkoord' ook hen beter uitkomt dan de regelrechte confrontatie. Maar er zit toch enige systematiek in de dreigingen die de verworvenheden van de arbeidersbeweging onder druk zetten. Die dreigingen en druk op de arbeidersrechten wordt a.h.w. gecoördineerd op Europees niveau. Vooral de zogenaamde Lissabonstrategie speelt daarin een cruciale rol.

Statuut délégees
Verder is het statuut van de délégee nog steeds precair. Die is wel beschermd, maar als die toch buiten wordt gezet, dat aanvecht en uiteindelijk gelijk krijgt... dan kan de werkgever niet verplicht worden de délégee opnieuw in dienst te nemen. Op die wijze is de wettelijke bescherming tot op zeker hoogte alleen maar een lege doos.
En dan is er het Open VLD-voorstel om een 'minimale dienstverlening' te verzekeren bij stakingen. Het stakingsrecht wordt op die manier hélemaal uitgehold.

Jaak Perquy