Als alles volgens plan verlopen is, moet men op 3 december in Oslo het internationaal verdrag hebben goedgekeurd dat de aanmaak, stockering en natuurlijk ook het gebruik van clustermunitie verbiedt. België speelde een belangrijke rol in de totstandkoming van dit verdrag.

Overdreven leed
Clustermunitie zijn grote bommen die, als ze afgevuurd worden uiteenvallen in vele kleine bommen en zo een groot gebied bereiken. Op zich is dat al erg genoeg, maar veel van die kleine bommen ontploffen niet en maken -vaak nog lang nog na het conflict- heel veel burgerslachtoffers.
Boeren kunnen het land niet meer bewerken, kinderen die in die gebieden spelen, trappen er op, etc...
De belangrijkste reden om dat soort munitie te verbieden is dan ook het overdreven leed dat ze veroorzaken, voor de burgerbevolking in de eerste plaats. Dat soort leed kan nooit 'verantwoord worden' door welke militaire motivatie dan ook.
Een belangrijk deel van het verdrag slaat dan ook op de slachtofferhulp. En vernieuwend is dat men het niet alleen heeft over fysiek leed, maar ook over de psychologische gevolgen én de maatschappelijke schade. De socio-economische schade aan volledige gemeenschappen, die zo'n munitie aanrichtten is niet te onderschatten.

Opruiming en ontmanteling
Natuurlijk heeft men het ook over de opruiming. Daarvoor denkt men aan een termijn van tien jaar; maar dat zal niet makkelijk zijn én veel geld kosten. Men rekent op een zelfde termijn om de bestaande stocks te ontmantelen en ook dat zal veel geld kosten. België rekent bijvoorbeeld op 3 miljoen euro voor de ontmanteling van haar eigen stocks.
Verder is het verdrag een goed verdrag omdat er ook bepalingen in staan om het op te volgen en de naleving ervan te controleren. En de ondertekenaars engageren zich om het verdrag internationaal actief te promoten.

China, USA en Rusland
Maar het is toch geen perfect verdrag, in de eerste plaats omdat de grootmachten (China, USA en Rusland) aan de kant blijven staan. Ondanks zware Amerikaanse druk, heeft echter Afghanistan aangekondigd wél te ondertekenen. Maar het verdrag verbiedt dan weer niet dat landen die ondertekenden militair samenwerken met landen die niet ondertekenden; alleen mogen ze niet (actief) helpen bij het effectief gebruik van dat soort tuig.

Ngo's
Het verdrag gaat van start als ten minste dertig landen het geratificeerd hebben. Aan België zal het alleszins niet liggen. Ons land was het eerste land dat clustermunitie verbood; al in 2006. En ons land was, samen met Noorwegen, de motor van het proces dat naar dit verdrag leidde. Dat proces begon op 3 februari 07 en ging dus snel vooruit. De samenwerking met-, en de inzet van héél wat ngo's is daar niet vreemd aan. Er was de 'Coalitie tegen Clustermunitie' en Handicap International. De ondertekening van het verdrag is een pluim die ze (mede) op hun hoed mogen steken.

Verdere info vind je op de website van Handicap International: www.handicap.be . Financiële steun is welkom op hun rekeningnummer: 000-0000077-77

JP.

Handicap International website