Brian Wash. Cursief.
Mei 2007



De managers van de grote bedrijven verdienden in 2006 samen 4,3 miljoen meer dan het jaar voordien. En dan gaat het over slechts zestien bedrijven: de Bel20-bedrijven min deze die niet laten weten hoeveel hun toplui verdienen. Het managersloon steeg met 15,2 procent. De gemiddelde stijging is zelfs bijna 24%. Vergelijk dat maar eens met de loonnorm waar de werknemers aan onderworpen zijn: 5%, index inbegrepen.

Handje draaien
Topverdiener vorig jaar was Albert Frčre van de GBL die 5 518 404 euro op zak stak. Bovendien moet je nog van alle soorten andere voordelen meerekenen. Een gemiddelde auto (gemiddeld gebruikt door een gemiddeld gezin) kost jaarlijks ongeveer 5200 euro. Als dat kosten zijn voor het bedrijf spekt dat ook aan. Het is maar een voorbeeld waar bovendien een topmanagers zijn hand niet echt voor omdraait.
En we zwijgen dan nog over ontslagpremies. Zich laten ontslaan is voor menig topmanager een lucratieve bezigheid… en draaien ze hun handen vaak wel voor om: kassa!kassa!

Graaien
Vanuit Nederland is het idee overgewaaid om die lonen extra te belasten: de zogenaamde graaitaks. Met bovenstaande cijfers voor ogen mag het niet verwonderen dat de publieke opinie ook bij ons op dat idee is gesprongen. Niet iedereen is het er echter over eens. Men is het niet eens over de betekenis van de naam: gaat het om graaien in de loonzakjes van de managers of gaat het om een taks op het gegraai vŕn die manangers?

Internationaal
Er is meer consensus over politieke steun die het idee verdiend: geen of nauwelijks een beetje. Ook de SP.a wijst een eis van het ABVV in die richting (ter gelegenheid van 1 mei) van de hand. Men kan niet tussenkomen, hoogstens wat rommelen in de marges…
Volgens werkgeversorganisaties (VBO op kop) is het overigens een valse discussie. Topmanagers zijn onderhevig aan internationale concurrentie, volgens VBO-baas Lambrecht. Of toch: de bedrijven die hen tewerkstellen zijn onderhevig aan die concurrentie en moeten opbieden om die managers binnen te halen of te houden.

Afhankelijk van ontslagen
Er moet ook rekening mee gehouden worden dat die lonen niet vaststaan. Ze worden voor een deel afhankelijk gemaakt van de prestaties. Als de fabriek slecht presteert, zakt het loon van haar manager. En met slecht presteren bedoelt men dan: minder winst maken. En minder winst maken kan men –volledig volgens het neoliberaal boekje en de managersbijbel - verhelpen door de kosten te drukken; in de eerste plaats de arbeidskosten. Ontsla wat meer en verdien wat meer. Zo simpel kan het managersbestaan zijn!

Competent
Maar ook dat internationaal niveau waarop managers op functioneren, snijdt nauwelijks hout. Is competentie van een (Belgische) manager dan af te meten aan het loon dat een manager in een ander land verdiend? Moet verloning niet in de eerste plaats in verhouding staan met de competenties? Staat dat dan niet in het neoliberaal boekje? En kan vervolgens iemand als Frčre zoooo competent zijn dat hij meer dan 5,5 miljoen euro moet verdienen?
Tenslotte: de gewone, toch ook redelijk competente werknemer werkt toch ook onder druk van de internationale concurrentie? Is dat immers niet steevast het argument om hem harder, productiever, langer en flexibeler te laten werken? Volgens het neoliberaal boekje!

Peanuts
Warren Buffet is de tweede rijkste man van de wereld, afgaande van wat zijn beleggingsholding, Berkshire Hathaway waard is. Maar de man verdient niet meer dan 100 000 dollar per jaar. Niet dat hij daardoor in armoede leeft, maar het is peanuts in vergelijking met wat zijn collega’s in gelijkaardige bedrijven opstrijken; op internationaal niveau opererend of niet. Hij hekelt dan ook regelmatig het onverantwoord gedrag van aandeelhouders die instemmen met onverantwoord hoge managerslonen en bonussen onder de vorm van aandelenopties.

Hoge managerslonen betalen om er zeker van te zijn dat men de beste, meest competente managers in huis haalt; dat idee, dat is opium voor… managers.

Brian Wash.