Henry C. K. Liu is voorzitter van een private investeringsgroep in New York en levert volgens eigen zeggen onafhankelijke kritische analyses van-, en dito commentaar op de wereldeconomie. Je kan hem niet verwijten dat hij twijfelt aan de ‘weldaden van het kapitalisme’, maar in een artikel in Asia Times (9 mei 07) voorspelt hij toch een gigantische crisis van dat kapitalisme. Bijna-noodzakelijkerwijs komt die crisis er aan volgens hem en hij verwondert er zich nog eerder over dat die crisis er niet reeds is!
Oorzaak: een liquiditeitsboom die totaal losgekoppeld is van de reële economie. Er is te veel geld en te weinig economie. Nu reeds is de ‘geldmarkt’ overspannen en nog eens 50 triljoen dollar zoekt een winstgevende uitweg. Die uitweg is niet de reële economie, maar speculatie die er zelf eigenlijk de oorzaak van is dat dat geld ‘bestaat’. In het nederlands: speculatie brengt grote sommen geld op die de speculatie voeden en dat staat aan geen kanten en aan steeds minder kanten in verhouding met de werkelijke economie. Onhoudbaar, zelfs in die mate dat een voorzichtige correctie het risico inhoudt dat het een harde, snelle vrije val wordt; een crisis waarbij vergeleken eerdere beurschrashes (1987, 1997,…) een storm in een glas water zijn.

Te weinig economie
De economische groei tijdens het eerste kwartaal van 2007 zakte in de VS tot 1,3% terwijl de beurs (Dow Jones Industrieel Gemiddelde) in die periode 1000 punten of 9% steeg. Die DJIG steeg sinds 2002 al met 82% terwijl het bruto binnenlands product (BBP) slechts met 38 % steeg. Als je de inflatie ervan aftrekt daalt de consumptie maand na maand. De bouw (ook altijd een goede barometer) vermindert met 17 % en die trend zou nog verergeren.
Het geld dat er m.a.w. bij hopen is, is louter virtueel. Zolang er mee kan gespeculeerd worden, levert het nog winst op; maar die rekker staat gespannen en dreigt te knappen.

Te weinig loon
Nog een aanwijzing daarvan is dat het aandeel van de lonen in het BBP daalt. De lonen stijgen wel, maar niet in verhouding. Als je bijvoorbeeld het Amerikaans minimumloon bekijkt dan zien we dat de 5,15 dollar per uur dat het nu bedraagt vér achterloopt op de 22,61 dollar per uur dat het had moeten bedragen als het evenveel % was gestegen als de ’lonen’ waarmee topmanagers zich bedachten.
Bovendien is het ‘sociaal’ aandeel van het loon nog minder gestegen. Door het ‘teveel’ aan geld worden de winstmarges krapper en dat wordt blijkbaar gecompenseerd door lagere sociale uitkeringen en minder sociale voordelen. De ondernemers ontduiken m.a.w. hun sociale verplichtingen t.o.v. hun werknemers en de maatschappij. Dat alles maakt dat –zeker in reële termen- de werknemers minder geld hebben om te verdoen en dat vertraagt de economie alleen maar nog meer.

Te weinig controle
De boom van liquiditeiten en vooral het feit dat die liquiditeiten steeds virtueler zijn heeft nog een bijkomend (en spiraal-versterkend) effect: er kan steeds moeilijker ingegrepen worden. De centrale banken hebben hun controle verloren.

Zeker ook in China begint dat te spelen. Binnen de Chinese KP is er een strijd tussen zij die de controle over de economie willen herstellen en zij die ‘hervormingsgezind zijn’ zoals dat bij ons steevast (en ideologisch alles behalve neutraal) genoemd wordt. Maar dat lukt hoe dan ook minder en minder.

Te veel krediet
Het geld van de nieuwe Chinese rijken wil rollen en zoekt winst op. Dat geld zoekt in de eerste plaats Amerikaanse oorden op: het financiert het krediet waarop de Amerikaan (zowel het land als het individu) leeft. Het Chinese geld wordt vooral gebruikt om te speculeren op de immobiliënmarkt. Het drijft de waarde van de huizen de hoogte in en dus ook de hypotheekwaarde van die huizen waardoor de huisbezittende Amerikaans steeds grotere leningen kan krijgen…

Te weinig ontwikkeling
Dat Chinese geld maakt daar winst, weze het virtuele winst en komt daarenboven de binnenlandse ontwikkeling helemaal niet ten goede.
De Chinese economie is al jaren heel fors aan het groeien, vooral op basis van sociale en ecologische dumpingpraktijken. Het gemiddeld loon in China ligt ver beneden de waarde van de arbeid die er voor gepresteerd wordt (onderbetaald dus), de sociale voorzieningen zijn ook benedenmaats en tenslotte worden milieukosten ook al niet verrekend. Dat op zich is een sociale tijdbom. De ongelijkheid in China wordt tergend.

Geen redding
Maar het betekent ook dat als de Amerikaanse economie het begeeft, er geen heil zal moeten verwacht worden van de Chinese economie. De Chinees verdient immers niet genoeg om zelfs nog maar de chines-made products te kopen… Het liquiditeits-overschot is een val, concludeert Liu: “…it will implode like a doomsday machine.”


Jaak Perquy

www.atimes.com
www.henryckliu.com