Op vrijdag 16 maart organiseerde LEF in Antwerpen , i.s.m. Imavo en Masereelfonds een behoorlijk bijgewoond debat over ‘ontwikkelingen ter linkerzijde’. Een gelijkaardig debat ging door op 30 maart te Gent.
Niet minder dan 6 politieke bewegingen/partijen die zich ter linkerzijde opstellen werden uitgenodigd: het Comité voor een Andere Politiek (CAP, bij monde van Jef Sleeckx), SP.a-Rood (Eric De Bruyn), 15 december-beweging (Kristien Merckx), Groen! (Meyrem Almaci), PVDA (Peter Mertens) en LEF (Michel Vanhoorne).

15 december
Kristien Merckx van de 15 decemberbeweging mocht de spits afbijten. De organisatie presenteert zich niet aan de kiezer, ook al omdat ze daar vinden dat de electorale strijd niet het enige actiemiddel is of kan zijn om de politiek te beïnvloeden. Ze mikken eerder op lange termijn. Vb. met campagnes tegen de regionalisering van het werkgelegenheidsbeleid, de afschaffing van de gezondheidsindex (en dus terugkeer naar de gewone index), e.d.m.
Vertrokken vanuit woede omwille van de wijze waarop syndicalisten werden gecriminaliseerd tijdens de acties tegen het generatiepact en vanuit de visie dat dergelijke pacten eigenlijk uitvloeisels zijn van de zogenaamde ‘Lissabon-strategie’ (EU) en de strijd daartegen dus ook in zo’n breed kader moet gezien worden, opteert de 15 December-beweging NIET uit te groeien tot een partij. Eerder willen ze de strijd op straat ondersteunen door het samenbrengen van verantwoordelijken uit de drie vakbonden. De keuze om te werken met mensen die in die syndicale middens verantwoordelijkheid dragen, is ook bewust: die mensen kennen het klappen van de zweep en hebben een achterban.

LEF
Michel Vanhoorne sprak in naam van LEF, ook al een beweging (geen partij) die niet aan de verkiezingen gaat deelnemen. Deze optie staat zelfs ingeschreven in de statuten van de organisatie. Michel had het over een aantal zaken waar er verantwoordelijkheid genomen moet worden (index, nucleaire escalatie, etc…) en ook over het feit dat daarvoor het kapitalisme met de vinger moet gewezen worden… Echter, toch kunnen we niet wachten tot het kapitalisme is verdwenen en moet er ondertussen iets ondernomen worden; aldus Michel VH. Daarom probeert LEF politieke impact te verwerven door … helemaal niet vanuit de eigen kapel te werken, maar door partij-overstijgend te werken aan samenwerking ter linkerzijde: steun gevend aan allerlei acties en organisaties die tegen het systeem strijden, solidair samen te werken, mensen uit diverse linkse hoeken samen te brengen zonder dat ze hun eigen organisatie/partij daarom zouden moeten verlaten, én vooral om dat nooit te doen tégen deze of gene organisatie of partij. En wat er dan moet gebeuren met de verkiezingen? Volgens LEF moet men beseffen dat het vooral individuele kandidaten zijn die zich links opstellen en zich aan de kiezer presenteren op diverse lijsten. Wie wil weten op wie te stemmen moet dus de visie van die mensen bekijken en proberen na te gaan of die mensen –eenmaal verkozen- ook bereid zouden zijn om desnoods de partijdiscipline te doorbereken op cruciale punten.

CAP
Jef Sleeckx van CAP vertelde ook al van de woede dat ie voelt bij linkse mensen tegenover het generatiepact, de wijze waarop men ons met een kluitje in het EU-grondwet-riet hebben gestuurd en tegenover de Lissabon-strategie in het algemeen. Woede, zo had ie begrepen, die dreigt uit te draaien op een foert-stem. Al is het niet helemaal gelukt, CAP probeert daarom die woede electoraal te vertolken door de linkerzijde samen te brengen rond enkele krachtlijnen, zonder dat de ‘samenwerkende vennoten in deze’ daartoe ook hun eigen identiteit zouden moeten opheven. Dat het niet helemaal gelukt is, slaat op het feit dat niet alle linkse krachten ook echt op één lijn zijn gebracht… tot nog toe (PVDA houdt zich bijvoorbeeld wat afzijdig van CAP), maar desondanks, zo verzekerde hij ons, laat het publiek weten dat er enthousiasme is over het CAP-initiatief.


Groen!
Meyrem Almaci van Groen! Had het ook al over de Lissabon-strategie, de pensee unique van het vrije marktdenken en de als onaantastbaar voorgestelde neoliberale economie die ze ‘doorhol-economie’ noemt. Daar tegenover stelt Groen! dat we ons bewust moeten zijn van de grenzen aan de groei, we moeten uitgaan van solidariteit en werken in een lange termijnoptiek. Het stoort Meryem uitermate dat de Vlaamse milieuminister (Tobback) zomaar durft te verklaren ‘wel te weten wat er moet gedaan worden, maar het niet zal doen omdat ie dan anders niet meer herverkozen zou geraken’. ‘Wat betekent dat voor de ethiek waar zo’n man blijkbaar van uitgaat,’ vraagt ze zich af. Groen! wil linkse krachten beundelen vanuit een duidelijk verhaal, een duidelijke ideologie en er voor waken dat de morele kant van het verhaal daarbij gevrijwaard wordt.


PVDA
Peter Mertens sprak in naam van de PVDA. Zijn analyse vertrok vanuit de vaststelling dat het protest vandaag gemonopoliseerd wordt door het Blok. De problemen die er echt wel zijn in de wijken krijgen te weinig aandacht. Toch kan men daarvan uit wel degelijk werken aan veranderende krachtsverhoudingen. Daarom wil de PVDA op die concrete vlakken samenwerken met andere linkse krachten. En die zaken zijn zowel politiek als ideologisch. Het probleem is echt niet de regionalisering of het ‘tekort aan vrije markt’; het probleem is de tweedeling in de maatschappij en het feit dat steeds meer geld-uit-arbeid, naar het kapitaal gaat: de grootste hold-up van de eeuw, parafraseerde hij Paul Goossens. Op electoraal vlak stelt hij principieel: niet deze of een andere linkse tiep moet in het parlement geraken, maar alle schakeringen van de linkerzijde verdienen het om vertegenwoordigd te zijn. Maar dan stoten we op drie drempels: de 5% kiesdrempel, de media die gesloten blijven voor organisaties zonder een (eerste) verkozene én de partijfinanciering… Daarom is de PVDA absoluut niet gekant tegen eventuele kartelvormingen in de toekomst.


SP.a-Rood
Eric De Bruyn (SP.a-Rood) had het tenslotte over de economische democratie; de noodzaak om greep te krijgen op de economie om die ten dienste van de mensen te kunnen stellen. Juist omdat het moet gaan over effectieve greep willen de mensen van SP.a-Rood binnen een machtspartij als de SP.a blijven werken, goed beseffend dat dan de interne democratie binnen de SP.a een strijdpunt moet zijn.
SP.a- Rood claimt op dit vlak al een paar punten te hebben gescoord: er zijn verkozenen (gemeente), ze hebben enkele punten kunnen binnenhalen op het laatste SP.a-congres en binnen de sP.a werd ruimte gecreëerd voor dissidente stemmen.
SP.a-Rood ‘verwijt’ de anderen een beetje links te verzwakken door links te verkavelen. Voor Eric De Bruyn is het duidelijk dat de mensen ‘links van de SP.a’ die de doelgroep van de mensen rond tafel uitmaken, zich nog steeds binnen de SP.a bevinden. Tenslotte, en ondanks verschillen in strategische keuzes moet de linkerzijde samenwerken rond concrete zaken.
In het debat achteraf beklaagde hij er zich overigens ook over dat ‘de linkerzijde’ in Vlaanderen zich te veel profileert tégen de SP.a.

Opdracht?
Conclusie? Electoraal stelt de linkerzijde zich verspreid op. Maar meer dan vroeger ontwaar ik een bereidheid van de diverse krachten om de verdeeldheid te willen overschrijden. Een idee: laten we elkaar na de verkiezingen nogmaals ontmoeten met die ‘historische opdracht aan onszelf’, nl. de verdeeldheid te overwinnen, in ons achterhoofd.

Jaak Perquy