Frankrijk staat dezer dagen (eind maart) opnieuw in brand. Sommigen zien gelijkenissen met mei ‘68 (en net niet). Zoals in ‘68 vormen studenten en vakbonden een front. Maar, zo zeggen sommigen: in ‘68 streed dat front voor progressieve zaken en nu zou het over angst gaan voor verandering en zou er dus een conservatieve strijd gevoerd worden (als het al niet om een achterhoedegevecht zou gaan). Mooi staaltje taalkundige spitstechnologie in functie van het pensée unique van het neoliberalisme, als je het mij vraagt. Maar laten we eerst even de feiten bekijken.

Op 28 maart was er de zoveelste actiedag en kwamen er in diverse steden in Frankrijk om en bij de 3 miljoen mensen op straat (samen). Diverse universiteiten liggen plat en zijn bezet ondanks het risico dat de studenten daarbij lopen dat hun examens niet zullen kunnen doorgaan en men dus een jaar zal ‘verliezen’. De actiebereidheid tegen het regeringsbeleid is groot, heel groot.
De studenten en vakbonden, gesteund door grote delen van de bevolking, hebben het niet begrepen op het jongerenbanenplan van de regering dat de naam CPE draagt.
CPE betekent letterlijk: Contrat Première Embouche (eerste baanscontract) en houdt voornamelijk in dat jongeren die aangenomen worden voor hun eerste baan, gedurende twee jaar zonder meer ontslagen kunnen worden. Zonder meer, betekent: zonder opgave van reden, zonder reden, zoals het de werkgever uitkomt. De bedoeling zou zijn om een aantal drempels voor werkgevers om jongeren aan te nemen, weg te werken. Als die jongeren snel kunnen ontslagen worden, dan zouden de werkgevers niet meer al te veel twijfelen om ze aan te nemen. Flexibilisering van de arbeidsmarkt; daar draait het om.
Voor de vakbonden en studenten is het duidelijk: het is flexibilisering die van een kant moet komen. Flexibilisering creëert nog geen jobs, maar ontmantelt ondertussen wel de sociale rechten van de jongeren. Men is er overigens ook van overtuigd dat men de maatregel in een of andere vorm zal uitbreiden naar andere beroepscategorieën. De strijd gaat dus wel degelijk over behoud, nl. behoud van rechten, behoud van sociale verworvenheden. In neoliberale termen wordt dat door sommigen tegenwoordig gelezen als: angst voor verandering en conservatisme. Nounou…
Naast de eigenlijke strijd (intrekking van het plan) gaat het dus ook om een ideologische strijd: het neoliberalisme voor alles en overal toegepast; het neoliberalisme voorgesteld als het enige (rationeel) mogelijke en de enige wissel op de toekomst etc… We kennen dat ondertussen, het zijn dezelfde redeneringen die we rond de oren hebben gekregen n.a.v. het generatiepact in België. En het zijn die redeneringen die de tegenstemmers tegen de EU-grondwet (die de meerderheid haalden in Frankrijk) om de oren geslagen hebben gekregen. De oren van de mensen die strijden tegen het neoliberalisme staan zo langzaam rood; maar luisteren doen ze blijkbaar nog altijd niet…

Welke kant deze Franse strijd-van-onderuit tegen het neoliberalisme uitgegaan is, weten we nu (als deze Agora ondertussen gepubliceerd zal zijn) nog niet. Zeker is dat de omvang van de acties niet te negeren is, zeker niet in het pre-electoraal klimaat waar de Franse politici zich in bevinden.

Jaak Perquy

Website van de Franse Communisten